Wat vijftien jaar Kabisa me leerde over een cultuur die blijft.
Een van onze oprichters had een uitspraak die me altijd is bijgebleven: een team wordt gemaakt in de kleedkamer, niet op het veld. In een vak waarin mensen gemiddeld na twee of drie jaar verder trekken, werk ik inmiddels vijftien jaar bij Kabisa. En als ik me afvraag waarom, kom ik telkens terug bij die ene zin.
Natuurlijk draait het op het veld om de wedstrijd zelf: gave projecten, mooie software, trots op wat er staat. Maar een groep goede spelers wordt pas een team buiten de lijnen: in hoe je gekozen wordt, in wat zich in de kleedkamer afspeelt, en in wat er overblijft als de wedstrijd is afgelopen.
De selectie
Bij Kabisa kom je niet in de selectie vanwege een rijtje frameworks op je cv, maar om een mentaliteit: flexibel, open voor vernieuwing, en de wil om te blijven leren. Iemand die kwaliteit niet als sluitpost ziet, maar als uitgangspunt. Daar wordt streng op geselecteerd, tot in de managementlagen toe. Een manager is hier geen laag erboven, maar een teamgenoot met een andere rol.
Dat het geen praatje voor de bühne is, merk je het scherpst aan wie er net binnen is. Een collega die vorig jaar begon, vatte zijn eerste indruk zo samen:
Waar ik blij verrast over was, is de focus op kwaliteit en kennisdeling. Waar andere plekken hard roepen dat het belangrijk is, wordt er bij Kabisa, via craftsmanshipdagen en lunch & learns, ook echt werk van gemaakt. En het niveau van de gemiddelde Kabisaan ligt zo hoog dat je echt op je collega's kunt bouwen.
In de kleedkamer en op het veld
De kleedkamer is waar je je samen voorbereidt: waar je elkaar motiveert, kennis deelt en eraan herinnert waar je het voor doet. Bij ons is dat de lunch & learn, ongeveer elke twee weken. Geen verplicht nummer, maar het moment waarop we elkaar uitdagen om verder te kijken dan ons eigen veld, verder dan het ene klantproject waar je nu toevallig op staat. Je loopt eruit met een blik die net iets breder is dan toen je binnenkwam.
En dan de wedstrijd zelf.
Eerlijk: een groot deel van mijn werkplezier zit gewoon in het werk. In gave projecten, in een lastig vraagstuk dat je samen ontrafelt, in software bouwen waar een klant echt iets aan heeft. Daar landt het vakmanschap: building the right thing, and building the thing right. Waar TDD past, pas ik het toe, en tests horen sowieso bij alles wat ik oplever.
Het mooiste is dat ik kwaliteit hier nooit hoef te verdedigen: het is geen luxe die je moet bevechten, maar gewoon de manier waarop we spelen.
De derde helft
Ploegen die samen trainen én samen leven, komen het verst. Dat is precies wat een van onze oprichters bedoelde. We houden elk jaar een codecation: een weekend in een vakantiehuis voor passieprojecten, nadrukkelijk niet voor klantwerk. Er zijn pizza- en Dungeons & Dragons-avonden. En spreken we na werktijd af, dan betaalt Kabisa het eten. Een klein detail, maar het zegt alles: het team eerst.
Als het erop aankomt
Een team laat zich pas echt kennen als een speler het even niet meer trekt. In 2015 had ik een burn-out. Wat me het meest is bijgebleven, is hoe vanzelfsprekend de mensen om me heen er voor me waren, niet als werkgever die een dossier afhandelt, maar als collega’s die zich oprecht zorgen maakten. Dat ik er weer bovenop kwam, en er vijftien jaar later nog steeds bij hoor, zegt voor mij meer dan welke lunch & learn ook.
Niet iedereen hoeft de spits te zijn
Een team bestaat uit spelers met verschillende rollen. Niet iedereen hoeft de spits te zijn die elke avond doortraint. Er is net zo goed ruimte voor de speler die zijn negentig minuten degelijk neerzet en daarna naar huis gaat. De grens zit niet in uren, maar in of je om je vak geeft. Dat zie je in iets kleins: we laten elke plek netter achter dan we hem aantroffen, de boyscoutregel, en niet alleen in de code maar ook in de backlog en het keukentje.
Toch is deze club niet voor iedereen. Je speelt vaak uit, op het veld van de klant. We werken met vaste techstacks en werkwijzen, bewust gekozen en breed gedragen, maar wie een heel ander spel wil spelen, zoekt vroeg of laat een andere club. En een deel van beter worden, gebeurt in je eigen tijd. Niets daarvan is verplicht, maar wie daar niets in ziet, voelt zich hier minder thuis.
Wat ervan over te nemen is
Ik heb geen formule. Maar breng ik vijftien jaar terug tot wat onze cultuur overeind hield, dan kom ik op een handvol dingen, en geen ervan is een perk.
- Kies op mentaliteit, op elk niveau. Niet alleen je ontwikkelaars, maar juist ook je managers. Zo wordt de tussenlaag nooit een muur.
- Maak kwaliteit de vloer, geen luxe. Als vakmanschap het uitgangspunt is, hoeft niemand het nog te verdedigen.
- Geef kennisdeling een vaste plek in de agenda, niet op een slide. Lunch & learns, craftsmanshipdagen, samen naar buiten.
- Houd je management zichtbaar, juist als je groeit. De afstand tot de werkvloer mag ademen, zolang hij nooit breekt.
Tot slot, en misschien wel het belangrijkst: investeer in wat naast het werk gebeurt, en wees er als het ertoe doet. Betaal die pizza, financier dat weekend, sta er als iemand het even niet trekt. Dat lijkt bijzaak, maar het is juist het fundament waar de rest op rust.
De coach verandert, de kleedkamer blijft
In vijftien jaar veranderde er van alles. Kabisa groeide, ging door een pandemie, moest soms een stapje terug doen, en kreeg onlangs, bijna twintig jaar na de oprichting, een nieuwe leiderschapsstructuur. De opstelling schoof, de staf veranderde, de club werd groter en weer kleiner. En toch bleef de kleedkamer de kleedkamer. Een cultuur zit niet in het organigram dat je tekent, maar in hoe mensen met elkaar omgaan als dat organigram weer eens verschuift.
En er komen nieuwe wedstrijden aan. AI verandert ons vak voor onze ogen. Maar onze beginselen niet: het draait om kwaliteit. Extra snelheid is mooi meegenomen, maar niet ten koste van wat we opleveren. Juist onze focus op testen, architectuur en heldere grenzen maakt AI voor ons geen shortcut, maar een powertool om software te vormen zoals we ‘m voor ons zien.
Coaches komen en gaan. Maar een team dat zó is samengesteld, blijft staan. Elke keer weer.
